ابصار

در ابتدا جهت اثبات اینکه آیا واقعا رانش زمین باعث محو روستای اوسار گردیده است یا نه سری به عکسهای گوگا ارث میزنیم.

در عکس زیر شما موقعیت روستای اوسار را ملاحظه مینمائید .

با دقیق شدن روی تپه سربومی کله ملاحظه مینمائیم که دامنه تپه در محوطه ای به طول 200 و به عرض 120 متر دچار در هم ریختگی و عدم یکنواختی گردیده است ( محوطه ای که با خط قرمز مشخص گردیده است)

شیب تند تپه در حد فاصل خط الراس ان تا محوطه مذکور(شیبی حدود 30 درجه) و سپس ادامه شیب طبیعی بعد از ناحیه مذکور به سمت روستا نشان از ریزش و حرکت سهمگین دامنه جنوبی دارد.

حال بهتر است نگاهی از نزدیک به این ناحیه رانش یافته داشته باشیم:

عکس شماره 1 ( ناحیه ریزش کرده - نما از سمت شرق تپه)

عکس شماره 2 ( ناحیه ریزش کرده - نما از سمت غرب تپه)

عکس شماره 3 ( ناحیه ریزش کرده - نما از خط الراس تپه)

 

با توجه به اطلاعات بالا  به عنوان شروع کار میتوان حدسهای زیر را در این مورد ارائه نمود:

1 - این واقعه احتمالا با توجه به تاریخ سنگ قبرهای قدیمی روستاهای کرود و ابصار و نیز تاریخ جدید تاسیس این دو روستا بین قرون 9 تا 12 هجری قمری اتفاق افتاده است.

2 - با توجه به محل قبرستان قدیمی روستا که در بین باغهای روستای فعلی قرار دارد و نیز این نکته که معمولا قبرستانهای روستاها در بیرون روستا واقع میشد میتوان حدس زد که روستای قدیمی در محلی خارج از روستای فعلی و به احتمالی در ناحیه ریزش تپه قرار داشته است.

3 - با  نگاهی به محوطه ریزش معلوم میشود که این جابجایی در دو مرحله صورت پذیرفته است.

4 - بحث از زلزله با توجه به اینکه اصولا نمیتواند تنها برای یک روستا اتفاق افتاده باشد و نیز تا آنجا که من سراغ دارم تنها کرودی ها از این واقعه نام برده اند منتفی میباشد و میتوان حدس زد که شدت رانش و فشار دفعی آن به لایه های زمین باعث احساس لرزش زمین در کرود که نزدیکترین روستا به اوسار بوده است شده است.

4 - با توجه به حجم ناحیه رانش به طول  200 متر و عرض 120 متر و ارتفاع تقریبی 20 متر میتوان حدس زد که حدود سیصد هزار تن خاک و سنگ این روستا را در هم کوبیده و مدفون ساخته است.

با تمام این بحث ها این حدس و گمانها تنها در حد بضاعت این حقیر و برای تحریک ذائقه اهل فن ارائه گردیده و بایستی با بازدیدهای میدانی و کاوشهای موشکافانه نسبت به حل این معما توسط عالمان بزرگوار اقدام گردد.

 

علی برنگی

( گویند ده ابصار طالقان در قدیم دهی بزرگ و آباد بوده بطوریکه آنرا شهر ابصار میگفتند و حدود چهارصد سال قبل به علت شکستن زمین زیر و رو گردیده و ویران شده است. اکنون بیش از هفت خانه دارای ساکن در این ده نیست .

در بین دیوار باغهای زیر این ده سنگ های گور قرمز رنگ بزرگی است که خطوط روی آنها در اثر گذشت زمان محو شده است و بعضا قابل خواندن نیست. بنده خود سنگ گوری را دیده بودم که تاریخ ان مربوط به 690 هجری قمری بود.

در اطراف این ده سنگ های کوچکی یافت میشود که روی انها نقش تصویر حیوانات دارد و. بعضا نوشته شده است)

( برگرفته از کتاب سیمای طالقان - نوشته مرحوم حبیب اله برنگی)

برمیگردیم سر اصل مطلب:

روستای اوسار در ضلع جنوب شرقی کرود و در ضلع جنوبی تپه سربومی کله قرار دارد . چشمه های متعدد در این روستا باعث نام گذاری آن به اوسار ( جایی که دارای آب زیاد میباشد) شده است . این روستا از قدیم الایام دارای شش هفت خانوار ساکن بوده است.

عکس 1 - نمایی از روستای ابصار

در یاد و خاطره مردمان کرود این ده آنقدر بزرگ بوده که از آن به شهر تعبیر میشده ولی در بعضی از اقوال با یک زلزله بزرگ و در بعضی دیگر از اقوال توسط رانش زمین این روستا بکلی در زیر خروارها تن خاک مدفون شده است.

تا آنجا که در یاد مردم کرود حک شده است شرح این واقعه به گذشته های دور برمیگردد و کسی شرح دقیق آن را سینه به سینه نشنیده است. در نوشته ها و پشت قرانهای قدیمی نیز چنین حادثه ای ثبت نشده است.

اما آیا این واقعه واقعا رخ داده است؟ و اگر چنین چیزی صحت دارد محل و زمان آن چگونه بوده است؟

من در ابتدای این تحقیق قرار گرفته ام و میخواهم اطلاعات اولیه ای را که جمع آوری نموده ام به شما عزیزان ارائه نمایم.

انشا الله در مراحل بعد اطلاعات مفصل تری حضورتان ارائه خواهم داد .

1) اما در ابتدا باید بگویم که چنانچه میدانیم تاریخ جدید کرود از زوایای مختلف که به آن بنگریم از 250 الی 300 سال تجاوز نمیکند . پس ثبت این حادثه مهم آنهم بصورت مبهم در یاد کرودیها باید به قبل از تاریخ جدید کرود برگردد یعنی عقب تر از سه قرن پیش.

2)قدیمی های کرود از پدرانشان شنیده اند که تا آنها یادشان میآید روستای اوسار به همین کوچکی بوده است  و سخن از شهر اوسار اصولا باید سخنی گزاف جلوه میکرده در حالی که در این مطلب اختلافی بین اقوال قدیمیان دیده نمیشود.

3) وجود سنگ قبر هایی جگری رنگ به طول 2 و عرض 1 و ارتفاع0.7 متر با نوشته هایی به خط نسخ و نیز کوزه پاره های منقش و سفالین در اطراف روستا موید رونق و ابادی ان در قبل از شکل گیری روستای جدید میباشد . مضاف بر اینکه طبق ثبت مرحوم حبیب اله برنگی حد اقل یکی از این سنگ قبر ها سال 690 هجری را نشان میدهد و در شرح قبرستان کرود نیز اشاره به سنگ قبر مولی فخرالدین با مشخصات مشابه و در زمانی مشابه نموده ایم که با توجه به تعدد این سنگ قبر ها در روستای اوسار و وجود تنها یک نمونه از انها در روستای کرود میتوان حدس زد در آن سالها اوسار دارای گستردگی و رونق بیشتری نسبت به کرود بوده است.

حال ببینیم بازدید های میدانی چه اطلاعاتی به ما میدهد؟

ادامه مطلب را در پست ( در جستجوی شهر ابصار ( اوسار) 2) مطالعه بفرمائید.

 

علی برنگی

روستای ابصار

فاصله روستا تا شهرک :11 کیلومتر
تعداد خانوار در تابستان :20 خانوار
تعداد خانوار در زمستان : 5خانوار
ارتفاع از سطح دریا:2258 متر
در شمال شرق شهرک روستای کوچکی وجود دارد که به نام ابصار خوانده می شود. شاید روستای ابصار یکی از محروم ترین روستاهای طالقان باشد که کمبود آب آشامیدنی و زراعی موجب فقر و محرومیت بیشتر آن شده باشد .

قبرستان تاریخی روستای ابصار

قدمت تاریخی : دوران پیش از اسلام حدود 1500 سال پیش
در ضلع غربی روستای ابصار محوطه وسیعی به عرض حدود 120 متر و طول بیش از 250 متر وجود دارد که گفته می شود، قبرستان قدیمی روستا می باشد . هیئت باستان شناسی پس از بازدید از محل و جمع آوری سفالهای سطحی به این نتیجه رسیده است که این مکان نه تنها قبرستان می باشد، بلکه محل استقرار جمعیت و احتمالا محل اولیه روستا نیز بوده است.
در قسمتهایی از این محوطه سنگ قبرهایی از انواع مسطح و مکعب مستطیل یافت می شود که عمدتا از جای اولیه خود جابجا شده و در سطح محوطه پراکنده شده اند . علاوه بر مورد یاد شده سفالهایی از انواع دست ساز و چرخ ساز، در رنگ تیره، نخودی،قرمزو سفالهای دوره اسلامی تا دوره تیموری در سطح محوطه پراکنده می باشد که به علت تردد افراد و احشام و شخم زدن های مکرر زمین به جهت کشت ، بسیار ریز میباشند .
با توجه به نمونه سفالهای یافت شده از این محوطه تاریخی ، قدمت این محوطه به دوران پیش از اسلام و اسلامی حداکثر تا اواخر قرن هفتم یا هشتم باز میگردد

برگرفته از وبسایت شهر طالقان به آدرس:

http://www.taleghan.org/index.php?option=com_content&task=view&id=59&Itemid=19